Dijital çağda doğan çocuklar, teknolojiyi bir araç olarak değil, çoğu zaman hayatın doğal bir parçası olarak görüyor. Bir çocuğun parmağıyla ekranı kaydırması, bir videoyu açması ya da oyunu başlatması artık şaşırtıcı değil. Ancak bu durum, dijital dünyanın çocuklar üzerindeki etkilerini daha dikkatli ele almamızı gerektiriyor.
Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bir örnek; çocuğun sıkıldığında hemen tablete yönelmesi. Oyun oynarken zorlanan ya da beklemek durumunda
kalan bir çocuk, duygusunu yönetmek yerine ekrana sığınabiliyor. Zamanla bu durum, çocuğun sabretme becerisinin ve problem çözme yeteneğinin gelişmesini zorlaştırabiliyor. Oysa sıkılmak, çocuğun hayal gücünü besleyen çok önemli bir süreçtir.
Bir diğer örnek, yemek masasında ekran kullanımıdır. Ekran karşısında yemek yiyen çocuk, ne yediğinin farkına varamaz; aileyle kurulan sohbetten uzaklaşır. Bu durum yalnızca beslenme alışkanlıklarını değil, sosyal etkileşimi de olumsuz etkiler. Çocuk, yüz yüze iletişim yerine tek taraflı bir ekran ilişkisine alışır. Dijital oyunlar çocuklar için eğlenceli olabilir; ancak uzun süreli ve kontrolsüz kullanım, çocukların gerçek oyun deneyimlerinden kopmasına neden olur. Parkta koşmak, arkadaşla tartışmak, oyunu kurmak ve bozmak gibi deneyimler; çocuğun sosyal becerilerini, empati duygusunu ve duygusal dayanıklılığını geliştirir. Ekran başında geçirilen zaman arttıkça bu doğal öğrenme alanları daralır.
Burada yetişkinlerin rolü çok belirleyicidir. “Telefonu bırak” demek yerine, yetişkinin kendi ekran kullanımına dikkat etmesi gerekir. Sürekli telefonla ilgilenen bir ebeveyn, farkında olmadan çocuğa ekranın vazgeçilmez olduğu mesajını verir. Çocuklar söylenenlerden çok, gördüklerini model alır.
Sağlıklı bir dijital denge için net ama esnek sınırlar önemlidir. Örneğin; ekran süresini birlikte belirlemek, belirli saatlerde ekranı tamamen kapatmak ve yerine birlikte oyun oynamak ya da kitap okumak çocuğun uyumunu kolaylaştırır. Ayrıca dijital içeriklerin seçimi de en az süresi kadar önemlidir. Eğitici, yaşa uygun ve pasif izleyici olmaktan çıkaran içerikler tercih edilmelidir.Dijital çağda çocuk olmak, ekranlardan tamamen uzak kalmak değildir. Asıl mesele; çocuğun teknolojiyle olan ilişkisini sağlıklı bir zemine oturtmaktır. Gerçek ilişkiler, gerçek oyunlar ve gerçek duygularla dengelenen bir dijital dünya, çocukların gelişimini destekleyen güçlü bir araç haline gelebilir. Unutmamak gerekir ki çocuklar, ekranlardan çok bizimle kurdukları bağa ihtiyaç duyar. Onlara ayırdığımız nitelikli zaman, dijital dünyanın etkisini dengeleyen en güçlü unsurdur.
