Dışarıdan bakıldığında çocuklar çoğu zaman okulda kurallara uyarlar, arkadaşlarıyla anlaşırlar, misafirlikte sessiz ve uyumludurlar. Bazı tabirlere göre “uslu”, hatta “mükemmel” görünürler. Ama aynı çocuk eve geldiğinde farklı bir hâle bürünür: Öfkesi artar, ağlaması sıklaşır, tepkileri daha sertleşir. Genelde bu durum ebeveynleri şaşırtır ve çoğu zaman yanlış anlaşılır:
“Bu çocuk neden sadece evde böyle?”
Aslında cevap çok basit: Çocuklar en çok güvende hissettikleri yerde değişir. Ev, bir çocuğun maskesini çıkardığı, bastırdığı duygularını serbest bıraktığı alandır. Dışarıda “uyumlu” olan çocuk, evde gerçek hâline döner. Öfke, kaygı, hayal kırıklığı ya da hüzün… Gün boyunca bastırdığı tüm duygular, evde kendini gösterir.
Aslında çocuklar gün boyu çok şey biriktirir:
•Okuldaki ödev baskısı
•Arkadaşlarıyla yaşanan anlaşmazlıklar
•Öğretmenlerin ve çevrenin beklentileri vb..
Dışarıda “rol yapmak”, kendini sınırlamak zorunda kalırlar. Eve geldiklerinde ise artık “rol yapmaya” gerek kalmaz. Burada, bastırdıkları her duygu bir patlama olarak ortaya çıkabilir. Bu değişim çoğu zaman ebeveynler tarafından “şikâyet” olarak algılanır: “Evde çok öfkeli davranıyor.”
“Dışarıda mükemmel, evde bambaşka.”
Oysa çocuk rol yapmayı dışarıda öğrenir; evde değil. Ebeveynlerin görevi, bu değişimi “kontrol edilmesi gereken bir sorun” olarak görmek yerine, anlaşılması gereken bir sinyal olarak değerlendirmektir.
•Öfke, çocuğun sınırlarını test etmesidir.
•Ağlama, içsel ihtiyaçlarının bir dışavurumudur.
•Tepkiler, duygusal güven ihtiyacının göstergesidir.
Evde değişen çocuk, aslında kendisi olmaya çalışıyordur. Ve bu doğal bir süreçtir. Çocuğun evdeki davranışları, dışarıda sergilediği davranışlardan daha değerlidir. Çünkü burada gerçek kişiliği, duygusal sınırları ve iç dünyası ortaya çıkar. Ebeveynler için önemli olan, bu süreçte sabırlı olmak, çocuğu anlamaya çalışmak ve onun duygularına alan tanımaktır. Küçük bir öfke patlaması, bir tartışma veya bir ağlama anı, aslında çocuğun içsel güvenini sınadığı ve kendini ifade ettiği anlardır. Evdeki değişim bir çocuğun olumsuzluğu değil, gelişimin doğal bir parçasıdır. Çocuk, evde kendine izin verir; evde kendini deneyimler; evde büyür. Ve bir gün, yetişkin olduğunda hatırlayacağı tek şey, ne kadar kurallara uyduğu değil, kendini evinde ne kadar özgür hissettiğidir.
